Advies · Regelgeving

Allergenen in de horeca: dit is er verplicht.

Elke zaak die eten serveert of onverpakt verkoopt, moet klanten over veertien allergenen kunnen informeren — en de NVWA controleert daar actief op. Het goede nieuws: de regels zijn praktischer dan ze klinken, en het meest vergeten onderdeel (de zichtbare vermelding op je verkooppunt) is letterlijk op te lossen met een sticker. Deze gids zet de eisen op een rij, van menukaart tot buffet.

Voor 14:00 besteld? Verstuurd 16 - 17 jun - geen spoedtoeslag.

Waterbestendig vinylEigen huisstijl mogelijkGeen minimum-oplageVoor kassa, kaart & buffetLive prijs
Allergenen-vermelding stickers voor horeca op kassa, menukaart en buffet

De basis

Twee routes: schriftelijk of mondeling

Voor onverpakte levensmiddelen — alles wat je serveert, ter plekke inpakt of uit een vitrine verkoopt — mag je klanten op twee manieren over allergenen informeren. Schriftelijk: op de menukaart, op kaartjes bij de producten, of via een duidelijke verwijzing naar een plek waar de klant het kan nalezen. Of mondeling: jij of je personeel geeft het antwoord — maar dan gelden er drie harde voorwaarden, die hieronder staan.

Veel zaken kiezen de mondelinge route omdat de menukaart dan niet bij elke receptwijziging opnieuw hoeft. Prima — zolang de drie voorwaarden kloppen. In de praktijk gaat het juist daar mis: de informatie zit wel in iemands hoofd, maar er is niets vastgelegd en nergens hangt een zichtbare vermelding. Bij een inspectie telt dat als niet-geregeld.

Goed om te weten: deze gids is voorlichting, geen juridisch advies. De volledige en actuele eisen vind je bij de NVWA — allergenen.

De lijst

De veertien wettelijke allergenen

Voor elk gerecht of product moet je kunnen aangeven welke van deze veertien erin zitten — ook als ze via een saus, bouillon of garnering meekomen.

1

Glutenbevattende granen

2

Schaaldieren

3

Ei

4

Vis

5

Pinda

6

Soja

7

Melk (incl. lactose)

8

Noten

9

Selderij

10

Mosterd

11

Sesamzaad

12

Sulfiet

13

Lupine

14

Weekdieren

Leg per gerecht vast welke allergenen erin zitten — een simpele matrix (gerechten × veertien kolommen) in de keuken of op een tablet voldoet als schriftelijke basis voor personeel én inspecteur.

De mondelinge route

Drie voorwaarden — en één daarvan hangt aan je muur

1

Direct antwoord, vóór de aankoop

Jij of je medewerkers moeten de allergenen-informatie van elk gerecht meteen kunnen geven voordat de klant bestelt — niet "even aan de kok vragen en terugkomen na het bestellen".

2

Schriftelijk vastgelegd achter de schermen

De informatie moet schriftelijk of digitaal beschikbaar zijn voor je personeel én voor de NVWA-inspecteur — bijvoorbeeld een allergenen-matrix per gerecht in de keuken of op een tablet.

3

Een zichtbare vermelding op het verkooppunt

Op de plaats van verkoop moet duidelijk zichtbaar staan dat klanten met allergie-vragen bij het personeel terechtkunnen — een bordje of sticker bij de kassa, balie of op de menukaart. Dit is het stukje dat het vaakst vergeten wordt.

Die derde voorwaarde — de zichtbare vermelding — is precies waar een sticker het werk doet: "Allergie of intolerantie? Vraag het ons personeel" bij de kassa of op de kaart, in je eigen huisstijl. Eén keer goed regelen en je voldoet elke dag opnieuw.

Praktisch

Per plek de juiste aanpak

Kassa & balie

De wettelijke 'trigger': een sticker met "Allergie of intolerantie? Vraag het ons personeel" — duidelijk zichtbaar op het verkooppunt. Combineer met je huisstijl zodat het verzorgd oogt in plaats van geplakt.

Menukaart & tafel

Een compacte sticker op de menukaart-houder of tafelstandaard met dezelfde boodschap. Werk je met allergenen-nummers of iconen op de kaart, verwijs daar dan naar.

Buffet & vitrine

Bij zelfbediening kan de klant niets vragen op het moment van pakken — label daarom per schaal of bakje. Kleine naamkaart-stickers met gerecht + allergenen voorkomen zowel risico's als steeds dezelfde vragen.

Afhaal & bezorging

Let op: maaltijden die je voorverpakt verkoopt (koelvers, meal-prep, webshop) vallen onder de vólledige etiketteringsregels — inclusief ingrediëntenlijst met benadrukte allergenen. Zie onze gids over voedsel-etiketten.

Live berekend. Exclusief btw + verzending. Waterbestendig vinyl — bestand tegen afnemen en vitrine-gebruik.

FAQ

Veelgestelde vragen over allergenen in de horeca

Is allergenen-informatie verplicht voor elke horecazaak?
Ja. Iedereen die onverpakte levensmiddelen verkoopt of serveert — restaurants, cafés, lunchrooms, foodtrucks, bakkers, slagers, cateraars — moet klanten over de 14 wettelijke allergenen kunnen informeren. De NVWA controleert hierop tijdens reguliere inspecties en heeft hiervoor al honderden boetes uitgedeeld. Het is dus geen papieren regel.
Welke 14 allergenen moet ik kunnen benoemen?
Glutenbevattende granen, schaaldieren, ei, vis, pinda, soja, melk (inclusief lactose), noten, selderij, mosterd, sesamzaad, sulfiet, lupine en weekdieren. Voor elk gerecht of product dat je verkoopt, moet je kunnen aangeven welke van deze veertien erin zitten — ook als ze via een saus, bouillon of garnering binnenkomen.
Mag ik klanten ook alleen mondeling informeren?
Ja, dat mag in Nederland — maar onder drie voorwaarden: het antwoord moet direct beschikbaar zijn vóór de aankoop, de informatie moet schriftelijk of digitaal zijn vastgelegd voor personeel en inspecteur, én er moet op het verkooppunt een duidelijk zichtbare vermelding staan dat klanten met allergie-vragen bij het personeel terechtkunnen. Zonder dat zichtbare bordje of die sticker voldoe je niet aan de mondelinge route.
Hoe regel ik allergenen bij een buffet of zelfbediening?
Bij zelfbediening is er geen bestelmoment waarop de klant het kan vragen — daarom is labelen per schaal of bakje de praktische route: gerechtnaam plus de allergenen die erin zitten. Kleine waterbestendige stickers werken hier goed omdat schalen worden afgewassen en bijgevuld. Wissel je het assortiment vaak, werk dan met herbruikbare houders en wissel alleen het kaartje.
Geldt voor afhaalmaaltijden hetzelfde als in het restaurant?
Niet altijd. Serveer of verkoop je onverpakt (bord, zak, doosje dat ter plekke wordt gevuld), dan gelden de horeca-regels uit deze gids. Verkoop je vóórverpakte maaltijden — koelvers, meal-prep, via een webshop — dan gelden de volledige etiketteringsregels: ingrediëntenlijst met benadrukte allergenen, houdbaarheid, en meer. Die staan in onze gids over etiket-eisen voor voedsel.
Is 'kan sporen bevatten' verplicht?
Nee — sporen-vermeldingen over kruisbesmetting zijn vrijwillig en géén vervanging van de verplichte allergenen-informatie. Ze zeggen iets over je productieproces, niet over de receptuur. Wees er bovendien zuinig mee: een standaard 'kan alles bevatten' op alles maakt de informatie waardeloos voor de klant en wekt bij inspectie de indruk dat je het niet op orde hebt.
Hoe zet ik allergenen praktisch op de menukaart?
Twee gangbare systemen: nummers (elk gerecht krijgt nummertjes die naar een allergenen-legenda verwijzen) of iconen per gerecht. Beide zijn prima, zolang de informatie klopt en actueel blijft bij recept-wijzigingen. Veel zaken kiezen bewust voor de mondelinge route met een zichtbare trigger-sticker — dan hoeft de kaart niet bij elke menuwissel opnieuw.
Wat kosten allergenen-stickers voor mijn zaak?
Weinig: 50 ronde trigger-stickers van ⌀ 5 cm voor kassa en balie kosten € 18,95, 100 buffet-labels van 6×4 cm € 21,25 en 30 grotere vermeldingen van 8×6 cm € 25,26 (ex btw en verzending). Waterbestendig vinyl, dus afneembare oppervlakken en vitrine-glas zijn geen probleem.

Vandaag geregeld, elke inspectie gerust

Trigger-stickers en buffet-labels in je eigen huisstijl. Waterbestendig vinyl, geen minimum-oplage, live prijs.